woensdag 1 november 2017

Maleisie

18 oktober 2016

Inmiddels zijn we al meer dan 2 weken in Maleisie. 
Na het uitklaren in T.P. hebben we nog een nacht bij Nongsa Point geankerd aan de zuidkant van Singapore Straat. Hier hebben we samen met nog 8 andere boten een potluck op de Angel Wing van Andrew en Amanda om ons verblijf in Indonesie af te sluiten.
De volgende dag gaan we door de Singapore Strait, een van de drukste waterwegen ter wereld. Met behulp van AIS was het geen probleem om al het scheepvaart te volgen. Het eerste gedeelte voeren we parallel aan de Indonesiche kant van de straat en nadat we 3 tankers voorrang moesten geven konden we zonder problemen oversteken richting Singapore. De Johor Strait scheidt Maleisie en Singapore. Wat direct opvalt is het lange hek wat op het vaste land van Singapore staat. Een beetje "eng". Ook horen we regelmatig de marine van Singapore op de marifoon met dreigende taal als er een boot in hun territoriale wateren komt. We vinden het allemaal een beetje "show off" gedrag en helemaal als we later meemaken dat ze net aan de overkant waar wij liggen kanonnen afschieten om 22.00 's avonds en overdag met Apache helikopters en F16's over het kanaal vliegen.


We moeten onder de Second Link bridge door voordat we bij de marina komen. Krap aan voor ons met 25 meter doorgang bij hoogwater. Gelukkig gaan we er een uur na HW onderdoor. Onze mast, incl. antenne zal rond de 24 meter zitten en het is altijd spannend....

We brengen 8 dagen door op de ankerplek in Puteri Marina, Johor Bahru. Het inklaren is een fluitje van een cent en wordt geregeld door het personeel van de marina. Met een golfkarretje worden we naar de ferry terminal gereden om een stempel in ons paspoort te krijgen. Rondom de marina allerlei eettentjes met airco, wat in deze hitte heerlijk is. We bestellen een heerlijke Hoegaarden bier van de tap.
Ook zien we na bijna 2 jaar de Betty Boop met Ad en Marianne weer en aan boord van de BB kletsen we met een borrel gezellig bij.


De botanische tuin in Singapore.



We gaan een dag naar Singapore en ook al ligt dit op steenworp afstand is er veel oponthoud bij de douane. Al met al duurt het 2 uur voordat we "binnen" mogen komen. Daarna verloopt alles zoals verwacht.
Een bezoek aan de botanische tuin, waar je dagen zou kunnen rondbrengen, we struinen door de smalle straatjes van Chinatown en het beroemde koloniale Raffles hotel, bekend om de cocktail Singapore Sling wordt bezocht en natuurlijk besteld.
 

Het specktaculaire Marina Bay Sands hotel, kosten US$ 5.5 biljoen.

Vanaf het dakterras van dit hotel zien we in de vroege avond de felgekleurde "bomen" van de Gardens at the Bay. Ook op dit terras vind je het zwembad wat menig vakantiefolder van Singapore siert. Met een lichtshow op het water eindigt een fantastische volle dag. Vergeleken met Dubai gaat onze voorkeur naar Singapore uit. 


Er worden vrijwilligers gevraagd om met studenten op de Johor Strait op te gaan zeilen. In totaal zijn er 33 jonge lui, die over 8 boten verdeeld worden. We krijgen 5 jonge gasten aan boord, waarvan een behoorlijk bang is, want hij kan niet zwemmen. 


Met een bustoer bezoeken we de zuidoostkant van de staat Johor. Langs de snelwegen zien we kilometers met palmen, bestemt voor de palmolie. Dit alles ten kosten van de normale vegetatie. 


Deze mannen komen we meer dan ons lief is tegen. Grote voordeel nu is dat de netten gemarkeerd worden door vlaggen.

De kust van Maleisie wordt in stapjes gedaan. Vanaf Puteri ligt de volgende ankerplaats Pulau Pisang zo'n 40 Nm verderop. Het is weer motoren geblazen en voor het grootste deel hebben we stroom mee. Er is gewaarschuwd dat op sommige plekken kan voorkomen dat vissers 's nachts drijfnetten op je anker gooien. Op deze manier proberen ze geld af te persen. Geen lekker vooruitzicht. Hadden we de vele vissersboten in Indonesie, krijgen we dan nu misschien dit gelazer?
Om 4 uur 's nachts horen we andere zeilboten ankerop gaan om de 75 Nm naar Malaca in een keer te overbruggen en een beruchte ankerplek hierdoor over te slaan. Ook wij besluiten spontaan om te gaan. We hoeven maar 2 uur in de donker te varen en dan wordt het alweer licht. De stroom loopt mee en het is motorzeilen geblazen. Langs de diepvaarwater route zitten de nodige vissers, maar alles is goed te zien. Dan rond 13.00 krijgen we meer wind en kan de motor uit. Het is hoog aan de wind zeilen, maar dat vindt de UnWind niet erg. Zodoende schieten we de laatste mijlen lekker op. Het anker valt niet voor Malaka, maar 10 Nm ervoor. Hier ligt Pulau Besar met redelijk schoon water. Volgens de catamaran Billaroo, die hier 20 jaar geleden ook is geweest, moet er een resort zijn. De volgende dag gaan we met elkaar het eiland verkennen. Het resort is vergane glorie, maar we vinden een 18-holes golfbaan. Sue en Kerry zijn enthousiaste golfers en samen met hen doen we een rondje..... Ruim 4 uur lang is het voor ons bikkelen in de hete zon, maar het is een leuke onderbreking van het motorzeilen. 


Golfen op Pulau Besar met wel heel veel caddies.

Malaka is op steenworp afstand en de volgende dag lopen we 's middags al in het toeristische stadje. Het is er een drukte van belang, voornamelijk met Aziatische toeristen. Met een trishaw worden we langs de Dutch Heritage route gefietst. Het Stadhuys, het oudste gebouw in het verre oosten, is een kopie van het stadhuis van Hoorn. 


Vele galerijen en winkeltjes zijn er te vinden in de Chinese en Indiase wijken. We kopen 2 litho's met onze tekens in Chinese astrologie, voor als we ooit weer aan de wal wonen. "Toevallig" loop ik tegen een prachtige handgemaakt jurk aan, alsof die op mij hing te wachten.


De Aziaten zijn er gek op, helemaal met harde muziek.


St. Paul church met de Nederlandse grafzerken.


Langs de waterkant van de Malaka rivier.

We doorkruisen het stadje, zien diverse musea, waaronder Baba & Nyonya Heritage museum. Je gaat terug in de tijd en ziet het huis waar de handelaren vanuit China met hun inheemse vrouw woonden. Natuurlijk moeten we dan ook het Peranakanse eten gaan proeven, zoals Cendol (geschaafd ijs gevuld met noodles, siroop, fruit en cocosmelk), Lemak nenas (garnalen in cocosmelk en ananas) en Popiah (een soort van loempia, maar dan niet gefrituurd)
Ook is er een exhibition van "Discovery of the body", van de omstreden Duitse anatoom Gunter von Hagens. Hij ontwikkelde een techniek om menselijke (dode) lichamen op te zetten. Klinkt allemaal erg luguber, maar het was erg interesant om te zien en te lezen over het menselijk lichaam.
Met een boottochtje op de Malaka rivier sluiten we de 4 dagen af. Genoten van alle indrukken kunnen we weer verder.


Chico en Chica, bewoners van het havenkantoor van Malaka

zaterdag 14 oktober 2017

Lingga en Riau eilanden

6 oktober 2017

Met nog 140 Nm te gaan om bij Lingga te komen, wordt dit de laatste nachtelijke oversteek in Indonesie. Helaas hebben we ook deze trip maar 5 uurtjes kunnen zeilen bij gebrek aan wind. Nog nooit gedurende onze hele reis hebben we zoveel moeten motoren en we zijn het wel een beetje zat dat gebrom. De diesel is gelukkig niet zo heel duur hier, maar altijd meer dan de wind. Het is wel volle maan en gelukkig weinig vissers op zee, dus dat maakt de overtocht toch nog aangenaam en ontspannen.


Helaas weinig wind de laatste overtochten, dus vaak de motor bij.

Als we tegen de middag bij Penuba aankomen, hangt er een dreigende bui boven het eiland. Er staat een sterke stroming en de wind uit de bui komt precies van de andere kant. Het valt niet mee om een goed plekje in het kanaal te vinden om te ankeren, aangezien alle boten die er al liggen alle kanten opzwaaien. Zodra we liggen hebben we al snel 6 tot 8 roeiboten met kinderen om ons heen. "He, mister, how are you?" Niet het beste moment als je beide moe bent (sjacherijnig dus..) en net ligt, maar gelukkig brengt de doos met paaseitjes de oplossing. Ons bijbootje gaat er weer uit en Niels gaat lekker alleen de kant op....even lucht.
's Avonds een gezellige potluck met verse garnalen op "Muskat" van Maite en Nils en dan zit de dag er alweer op. Als we terug zijn merken we dat het anker toch krabt en herankeren we in een iets ondieper gedeelte. Het ankeralarm wordt ingeschakeld en natuurlijk gaat dat af als het tij keert en we net in een diepe slaap zijn. Het anker houdt nu wel goed, maar we zijn wakker en het breekt toch de nachtrust.


Via de westkust van de Lingga eilanden groep gaan we de volgende dag verder. Tientallen FAD's op palen gaan we voorbij, maar met daglicht zijn ze goed te zien. We passeren de evenaar en bevinden ons weer op het noordelijk halfrond. Aangezien we dit op onze reis al een paar keer hebben meegemaakt gaat het een beetje langs ons heen. Worden we een beetje blase van het zeilen waardoor we dit soort momenten niet meer vieren...? Wie zal het zeggen, maar wel jammer. Het anker valt in "Neptunus Baai" en we lanceren het idee om toch een Neptunus feestje te organiseren. Er zijn 4 "nieuwelingen", die met hun eigen boot nog niet over de evenaar zijn geweest, dus Niels gaat in de rol van Neptunus. We hebben veel plezier als Niels de 4 nieuwelingen mag dopen.


Onder toeziend oog van Kerry worden de "Polly Wogs" door Neptunus gedoopt.

Voor het anker bij Benan valt, bezoeken we nog 2 rustige ankerplekken ergens tussen de vele eilandjes. Samen met de boten Billaroo en Muskat bezoeken we een gehucht gebouwd op palen, waar we samen met de bevolking een partijtje volleybal spelen.



De paalwoningen, die je overal op de kleine eilanden vindt.


De kinderen hebben weinig nodig en spelen behending een knikkerspel.

De laatste officiele stop in Indonesie is Tanjung Pinang, waar we zullen uitklaren. Eindelijk staat er wind en met de spinaker op kunnen we genoeg snelheid maken om de afstand zeilend af te leggen. 
T.P. is een drukke werkhaven en i.p.v. manta rays drijft hier plastic en andere rotzooi rond. Ondanks de drukte van de ferries en vissersboten, groot en klein, heeft de bedrijvigheid ook wel iets. We liggen voor een loods waar grote blokken ijs in schilfers voor de visserij wordt gemalen. Het is ontzettend warm op de ankerplek en van slapen 's nachts komt niet veel. Ik loop met het idee om de bijboot onder de lopende band te leggen en vol met ijs te laten storten en er dan heerlijk in te gaan zitten.








In de heuvels van Tanjung Pinang waar vroeger bauxiet werd gewonnen, vind je nu een project met twee grote overheidsgebouwen. Afgaande op de infrastructuur zou je denken dat hier een enorme vinexwijk zou komen, maar niets van dit alles. De ambtenaren hebben natuurlijk wel ruimte nodig....
In deze omgeving bezoeken we de verrassend mooie en nieuwe tempel van de 500 Lohans. Een Lohan is een volgeling van Boeddha en alle 500 nagemaakte beelden zijn allemaal verschillend. 
Het is prachtig om te zien hoe gedetaileerd ze zijn. 



In de smalle straatjes van T.P. vinden we een onoogelijk Chinees visrestaurant, maar met heerlijk eten. We boeken nog een ferrytochtje naar het eiland Penyengat, waar we ons in een gemotoriseerde riksja het eiland laten rondrijden. Halverwege stoppen we bij een soort tempel, waar we ons laten aankleden als Sultan en vrouw van. Het is natuurlijk zo toeristisch als de nete, maar we waren toch al in zo'n soort bui dus...
De Wonderful sail2Indonesia rally eindigt hier ook, maar gaat helaas als een nachtkaars uit. De lokatie valt tegen en voor veel zeilers is hun visa verlopen en moeten daarom het land verlaten. Voor het geplande "galadiner" blijft daardoor een handjevol boten over. Ondanks dat ons visum nog wel geldig is, besluiten we om ook eerder te vertrekken. Maleisie en Singapore lonken .......





woensdag 4 oktober 2017

Belitung & Bangka eiland

26 september

Met een prachtige dag vertrekken we en zeilen we onder de kust van Kalimantan, waterdiepte variërend van 7-12 meter, ondiep dus. In het begin is het weer motoren op de rivier. Op de motor varen we niet hard, omdat we de herrie vervelend vinden en bij een hoog toerental we veel diesel verbranden. Hierdoor lopen we wat achterstand op op de Elas. Gelukkig trekt de wind aan als we de rivier verlaten. De Elas vindt dat we wel erg langzaam gaan en of we er iets aan kunnen doen. Ze doelen op een opmerking van ons tijdens een eerdere oversteek, waarbij wij vroegen of ze een beetje konden doorvaren. Onze code O gaat omhoog en we hangen onderbroeken en bh's aan de reling. Met deze aantrekkende wind maken we 9-10 knopen snelheid, dus al snel halen we ze in. Ze weten niet wat ze zien met al het spul aan de reling als we voorbij varen en liggen krom van het lachen. 



In de avond valt de wind in een keer weg en net als we alle zeilen hebben opgeborgen krijgen we de wind van voren, 180 graden van de andere kant. Aan de horizon zien we wel buien hangen en checken de radar, maar we hebben alleen een kleine echo achter ons en niet van voren. Deze wind moet dus komen van een bui boven het land. Een paar uur lang hebben we veel regen en uitschieters van de wind boven de 30 knopen. Later blijkt dat door deze onverwachte bui, mede cruisers schade hebben opgelopen aan hun zeilen.


In de vroege ochtenduren voor de kust van Belitung, met oa. Angel Wing.


Belitung met een kustlijn vol grote keien en witte stranden.

                                        




Bootcamp olv Amanda aan boord van Angel Wing.

Grote bolders sieren de kust van het eiland Belitung. Het heeft iets vakantie-achtigs en het is weer genieten van helder water. We hebben sundowners op een klein eiland en elke morgen sprtief bootcamp op het strand. We zien hier de mooiste dans uitvoering en muziek van Indonesie.
De verjaardag van Kerry (zeilboot Billaroo) wordt op het kleine eiland met een potluck gevierd. Gelukkig staat hier een hut als we aankomen, want de regen komt met bakken uit de lucht. Het mag de pret niet drukken, we spelen nog een potje Finska en het eten wat iedereen heeft meegebracht is heerlijk.
Bangka eiland ligt 100 Nm verderop, dus weer een nacht doorvaren. Alleen in het begin hebben we wind van een bui, maar dan moet helaas toch de motor weer aan. 


Bangka eiland

maandag 2 oktober 2017

Kalimantan

I19 September 2017

De volgende bestemming is Kalimantan, bij ons meer bekend onder de naam Borneo. De 400 Nm ernaar toe verlopen niet geheel probleemloos. De eerste 12 uur is het motoren om uit de windschaduw van Bali te komen. Net als we de keuze hebben om de ankerplek bij het eiland Raas aan te doen trekt de wind aan. De keuze is makkelijk en we zeilen de nacht in. Om ons heen zien we de nodige lichtjes van de squidboten, maar ze veroorzaken geen problemen.
De nacht gaat over in een mooie dag, maar in de middag worden we benaderd door een kleurrijke vissersboot. Hij komt met hoge snelheid op ons af en Niels twijfelt niet en start de motor voor extra snelheid. De visser lost ons, maar keert weer om om nog een keer naderbij te komen. Als hij ziet dat we te snel zijn druipt hij gelukkig af en gaat 180 graden de andere kant uit. We weten niet hoe we dit geval moeten inschatten.nieuwsgierig of "piraat"? Helaas gaan er ook verhalen rond, waarbij zeilers lastig worden gevallen en wij willen daar niet een slachtoffer van worden.
Voor ons vaart de boot Honeymoon en 12 Nm achter ons vaart de Elas met 2 kinderen aan boord. Via de marifoon hebben ze ons verhaal gehoord en als we voorstellen op hen te wachten nemen ze dit aanbod graag aan. Zodoende varen we de laatste 2 nachten met 3 boot sterk.   
Een tweede nacht met de nodige vissersboten, maar geen problemen. Je "ziet" kleine sleepboten met hun enorme vracht erachter, maar zonder AIS. Gelukkig hebben ze wel hun officiële verlichting en op de radar zijn ze goed te onderscheiden, maar het blijft bijzonder opletten.


Deze jongens varen ook 's nachts, in het gunstige geval met verlichting op de slepende boot.

We hebben nog steeds wind en het is prachtig weer. De laatste nacht varen we ondanks goed opletten toch in een onverlicht vissernet midden op zee..... Ik lig net te slapen, als Niels een kreet naar beneden geeft. We laten de zeilen snel vallen en met 2 sterke zaklantaarns bekijken we de situatie. De kiel heeft de lijn opgevangen en aan beide kanten van de boot zien we een lijn met om de 10 meter 5 liter jerrycans. Gelukkig kunnen we er zonder problemen uit komen door achteruit te varen. De hele lijn veert nog wel een stuk met ons mee. In de donkere nacht is het wel puzzelen om te zien hoe en waar het net ligt om eromheen te komen. De andere 2 boten zijn de dans ontsprongen, maar hebben even later een visser en een nieuw net voor de boeg. Ja, echt ontspannen zeilen is het niet en zijn we blij als het om 5 uur licht wordt.


Deze verschrikkelijke gebouwen zijn er om vogelnesten te creëren voor de Aziatische markt.

Kumai, onze bestemming ligt 21 Nm landinwaarts. Het is een drukke havenplaats, waar de sleepboten met hun zware lading vertrekken. Sommige gevuld met houtsnippers, boomstammen of palmolie. Aan de kade zien we spuuglelijke hoge pakhuizen, waarin duizende swiftles, een soort van zwaluw, hun nesten bouwen. Deze nestjes gemaakt van hun speeksel worden voor vele duizende dollars per kilo verkocht. Het is een delicatesse voor de Aziaat en staat bekend als Birds nest soup.
We merken dat we dichter bij evenaar komen. Het is benauwd, vochtig en we hebben de nodige buien. 


Een nestje, waar goed geld voor wordt gevraagd.


Met een houten Klotok gaan we 2 dagen de rivier Seconyer op, op zoek naar de Orang-oetan.

Tanjung Puting is het nationale park waar de orang-oetan leeft. In het Bahasa Indonesisch is de naam orang hutan en betekent bos mens, waarschijnlijk ooit gegeven door de Nederlanders. De orang-oetans komen alleen nog in het wild voor op Borneo en Sumatra. Helaas vallen ze nu onder de bedreigde diersoorten. Door het kappen van het regenwoud, wat herplant wordt met palmen voor de produktie van palmolie is de mens bezig weer een stukje prachtig natuur te vernietigen.
Het National Park geeft aan de halfwilde en ex-gevangen orang-oetan de mogelijkheid om weer in de natuur te leven. Er zijn 3 voederplaatsen en op bepaalde tijden worden de orang-oetans bijgevoerd. Het basiskamp Leaky wordt bezocht en we maken nog een avondwandeling, waar we niets anders zien dan een tarantula en een slapende vogel. 
Langs de rivier zien we diverse hoornneusvogels, ijsvogels en de neusaap, ook Belanda monkey genoemd. De mannetjes hebben lange platte neuzen en de vrouwtjes een Pinokkio neusje.


De mannetjes zijn zo'n 1.40 meter hoog en wegen gemiddeld 120 kg en naast brede wangen hebben ze enorme onderkinnen. De vrouwtjes worden 1.20 meter en wegen 45 kg.


Het is fantastisch om ze van zo dicht bij te zien. De vrouwtjes baren maar één keer in de 8 jaar en het jong is de eerste 2 jaar compleet afhankelijk van de moeder.

                        

Ik ben dan wel klein, maar doe toch mijn best om indruk te maken. Het zijn echt net mensen!


Snel een banaan pikken, als King niet kijkt.


Sommige kijken erg tevreden.

                                   


                                   



Enorme lange vingers 


De neusaap.


Terwijl we genieten van het uitzicht op de rivier, wordt er onderdeks hard gewerkt aan ons eten. De twee dames maken in hun kleine kombuis de heerlijkste dingen klaar. We slapen die nacht bovenop het dek in de open lucht, maar onder het comfort van een klamboe. We horen de oerwoudgeluiden en het tikken van de regen, hoe romantisch.


Istana Kuning, het houten paleis

We brengen nog een dag door op het vaste land van Kalimantan. Door de lokale overheid is er weer een toer georganiseerd en wordt het dorp Pajak bezocht. Het voelt een beetje als koninginnedag en met een politie escorte rijden we rond. Als we uitstappen wordt het verkeer stopgezet en maar zwaaien en op de foto.... We doen ook mee met allerlei aktiviteiten en alleen het koekhappen ontbreekt, maar dat is vervangen door het eten van een rijstdessert gemaakt in bananenblad. Een houten langhuis en een voormalige woning vanuit de tijd van de VOC wordt bezocht met weer een lunch en traditionele dans en dan zit ons bezoek er weer op.
Het wasgoed wat we hadden afgegeven ligt inmiddels klaar en de bestelde diesel wordt aan boord gebracht. We zijn weer klaar voor vertrek naar de volgende bestemming.







donderdag 28 september 2017

Lombok & Bali

8 september 2017

We doen weer een overnachttrip naar Lombok, waarbij we het eiland Sumbawa links laten liggen. Niet omdat we het niet mooi vinden -want dat weten we niet- maar de tijd dringt ook nu. We hebben veel stroom tegen en hebben de motor als ondersteuning bij om toch nog een beetje vaart te houden. Dit soort tripjes vinden we niks, maar gelukkig trekt de wind aan en wordt de tocht op zeil voortgezet. We hebben een vrachtboot voor ons en zeilen gedurende de nacht in zijn spoor. We hebben zodoende minder kans op aanvaringen met de FAD's. De nacht en ochtend leggen we zeilend en motorend af. De dag zelf pikken we een goede bries op en zeilen we voordewind richting Pulau Lawang noordoost van Lombok. We maken wel een inschattingsfout door via de NW kant de ankerplaats achter het rif te bereiken, want we krijgen door een combinatie van ondiepte en vernauwing tussen het vaste land en het eiland een enorme klap stroom tegen, waardoor we moeten knokken met de motor behoorlijk bij voor elke mijl. We zijn blij als we achter het rif kunnen kruipen. De kleine ankerplaats wordt samen met een vlot met visser gedeeld. Niels zwaait en geeft een zak chips en een pak appelsap weg, zij blij wij blij.


Op de achtergrond de vulkaan Rinjani.

Bij het krieken van de dag vertrekken we verder naar Medana Bay gelegen op Lombok, weer zo'n 45 Nm verder westwaarts en wederom geen wind, dus motor (weer) bij. Hier vind je een "heuse" marina, wat wil zeggen 3 steigers en een aantal mooringballen. Alles is bezet, dus het anker valt in 20 meter diep water. Naast alle faciliteiten is er een leuke bar/restaurant, waar de zeilers elkaar treffen.
We leveren onze paspoorten in voor de verlenging van ons visum en kunnen deze dan bij de volgende "halte" in Lovina op Bali weer oppikken. Dit zijn de voordelen van het meedoen aan een rally, alles loopt heerlijk soepel en wordt voor je geregeld. 
We plannen een dagje uit en bezoeken de stadjes Sanggigi en Mataram. Allebei toeristisch en druk en maken niet veel indruk. We doen er boodschappen, drinken weer eens een lekkere cappuccino en vinden een slager met uitstekend vlees en het restaurant erbij verkoopt heerlijke porties bitterballen, dus hier moet iets nederlands achter zitten.


Ook op Lombok organiseert de rally weer traditionele dansen en muziek. Elk eiland heeft zijn kleurige kleding en instrumenten. De vrouwen van het nabij gelegen dorp verzorgen het eten en zoals hier gebruikelijk zitten we even later op matten tussen de lokale bevolking te dineren. 

                                   

Tollen, een heuse sport hier.



Voor de kust van Lombok liggen de Gili eilanden: Gili Air, Gili Meno en Gili Trewangan. Bij het laatste eiland gaan we duiken en worden we door de duikschool bij onze ankerplek opgepikt. Het duiken en dus de onderwater wereld valt hier, na wat we allemaal al hebben gezien, tegen. Van het koraal is weinig over, omdat de vissers in het verleden springstof hebben gebruikt om te vissen. Lekker makkelijk toch! 
Wel zien we ontzettend veel schildpadden, in allerlei soorten en maten. Tussen de duiken door komen we terug op Gili T, wat de Indonesische tegenhanger van Ibiza is. We liggen heerlijk ouderwets op zonnebedden, kijken om ons heen en eten weer Europees. De jonge toerist heden ten dagen is gespierd, heeft geen borsthaar en veel tatoeages, kijken arrogant en/of cool, hebben (te) kleine bikinis aan en voelen zich heel wat. Maar bovenal hebben ze vooral veel aandacht voor hun SMART phone. Stel je eens voor: je mist een snapchat of facebook post, terwijl je op vakantie bent en weg is je populariteit onder je facebook "vrienden"........

De afstand naar Bali is met de huidige weinig wind net te lang om in één dag te doen, maar gelukkig vinden we voor de nacht een ondiepe plek langs de noordoost kust. Het anker valt voor een klein gehucht met een strand vol vissers bootjes. Zodra de zon zakt vertrekken de eenpersoons bootjes naar zee. Het stelt niets voor, een kano met zijspan plus motor en op de achtersteven een batterij aan spaarlampen en dat is het! Zodra het donker is zien we aan de horizon één lange rits met lichtjes. Ondanks dat we op deze plek wat rollen met de boot, zijn we blij dat we voor anker liggen en niet door deze groep vissers hoeven te manoevreren.
De volgende dag wordt de reis voortgezet en valt het anker bij Lovina (Noord Bali). Ik heb het even gehad met het jagen en jachten en blijft die middag aan boord, terwijl Niels de wal op gaat op zoek naar de plek waar men kroketten en puntzak friet verkopen. We doen zoveel indrukken op en zijn voor mijn gevoel continue op pad. De nacht passages tussen de bestemmingen waar we normaal uitrusten, zijn nu door de vele vissersboten meer gestresst en je staat continue op de uitkijk.
Een middagje voor mijzelf doet goed en 's avonds verkennen we het drukke toeristische stadje. Er is een festival aan de gang en langs het strand zijn verschillende podia met DJ's en bands. Door het volume en ligging in de baai en aan het strand "genieten" we tegelijkertijd van een Rockband, Techno DJ en traditionele muziek tot een uur of 12. Het is echter maar een paar dagen en voor de afwisseling weer wat anders zullen we maar zeggen. Je hoeft tenslotte niet te blijven en kunt ook weg varen.


Bij elk huis of winkel vind je wel een altaar met bloemen en wierook.


De Jimmy Hendrix muziekschool wordt op advies van de Betty Boop bezocht.


Bali is overwegend Hindu. Overal zie je altaren, groot en klein, en vind je offerande in de vorm van wierook, bloemen of voedsel. Met de Rally gaan we een dag naar het dorp Sudaji, waar we hartelijk worden ontvangen met muziek en dans door de bewoners. Er wordt koffie geschonken met allerlei zoetigheden. In kleine groepen bezoeken we de rijstvelden, waar voor weinig geld hard gewerkt moet worden. Door het dorp loopt een kanaal met aftappunten om de rijstvelden te irrigeren. Prachtige Hindu tempels, oud en nieuw. Bedrijfjes waar de houten altaren worden gemaakt en natuurlijk ontbreken de traditionele dansen niet. 


Het lijkt of het hele dorp is uitgelopen voor ons.













                                 










Leden van een doofstomme dansgroep.

Even buiten Lovina vind je het paleis van de sultan en sinds kort is dit opengesteld voor het publiek. We worden rondgeleid door de kleinzoon van de laatste sultan. Ook op hetzelfde grondgebied is de bibliotheek, waar oude manuscripten worden bewaard en gekopieerd.

                                  




Manuscripten, in het Indonesisch lontor genoemd, op bamboe. Het is monnikenwerk, met een mesje wordt de tekst of tekening in het hout gekrast en later met een verkoolde noot er over gewreven, waardoor de tekst opkomt.
Inmiddels liggen de paspoorten met nieuwe stempels erin klaar en na een laatste "galadiner" op het strand met optreden zijn we weer klaar om Bali te verlaten.